Aside

Het academisch Stockholmsyndroom van een falend systeem

Herinnert iemand zich de Europese Grondwet nog? Tijdens een relatieve economische hausse en in een poging nogmaals iedereen nogmaals mee te krijgen op de ‘Eén Wereld’ boot door mechanismen die niemand begreep, wist de EU in pre-crisistijden haar geloofwaardigheid kunstmatig op te krikken. Kunstmatig en tijdelijk, want vandaag lijken we terug bij af. Niet alleen wordt deze door onze strot geduwde grondwet nu met de huidige crisis flagrant overtreden, zelfs toplui van het IMF en de centrale banken sugeren nu dat Griekenland beter uit de monetaire unie kan stappen (de unie die zij zelf hebben gewild).

Moedige krijgers tegen dit ‘doemdenken’ zijn de commodoren en commandeurs van de Westerse academische wereld. Academici proberen vooral zichzelf te overtuigen van de illusie dat er niets aan het handje is. Iets wat vooral een argument is voor hoe de moderne economische wetenschap in dienst staat van het wegcijferen van hoe visie niet spoort met realiteit. Wanneer er dan toch iets gebeurt, is dat een ‘black swan’ (zogezegd onvoorspelbaar), waarna alle daaropvolgende publicaties in dienst staan van het incijferen, zonder uit te leggen waarom men dit niet op voorhand aan zag komen.

Het plaatje is dus niet compleet? Jawel, want natuurlijk zijn er de dissidenten die het tegenwoordig vaker wel dan niet aan het rechte eind hebben. Maar iedereen die afstand neemt van het systeem wordt neergezet als een sterrenwichelaar en pleegt dus academische zelfmoord. Wanneer men met cijfermateriaal komt en deze vermeende astrologen daarop reageren, zijn zij beneden de achting van de systeemacademici, hoe zeer zij naderhand ook gelijk krijgen wanneer de realiteit aan komt kloppen. De polemiek die dus de hoeksteen zou moeten uitmaken van de economische wetenschap is verworden tot een koortsachtige propagandamachine waarin afvalligen hun positie verliezen, wat de geloofwaardigheid van het hele systeem ondermijnt (in deze zin heeft de Chicago School gelijk).

In het slechtste geval (en in de slechtste tijden, zoals vandaag) zal de mainstream erkennen dat er iets mis dreigt te lopen, enkel om te orakelen over de oplossingen die consequent neerkomen op meer van hetzelfde. Meer globalisering, een gecentraliseerde wereldleiding, inflatie, Tobintaks etc. Het interessante is dus dat dit vandaag onder toenemende druk staat, daar de (vaak Keynesiaanse) oplossingen doodgewoon niet meer werken. Laat me de crisis van 2007 tot nu samenvatten:

Er is geen beleid in de dominante systeemtheorie om ons uit het moeras te trekken, omdat de theorie zelf gefaald heeft.

Deze situatie is uniek. In 2008 kon men nog meer van hetzelfde voorstellen, maar vandaag komt nóg meer van hetzelfde als potsierlijk over. Thans is dit precies wat de ECB, de Federal Reserve en het IMF voorstellen. En het vraagt slechts één enkel land om daarmee te breken, waarna de hele boel instort. Eigenlijk is Finland die het (terecht) vertikt nog langer leningen zonder onderpand uit te geven dit breekpunt, maar dat valt ook nog weg te cijferen (voorlopig). Tot dan is het erkennen van dit falen echter taboe, want dat zou de regels van het spel veranderen en de geloofwaardigheid van de gevestigde logica ondermijnen. Zoiets leidt tot paniek, zullen ze zeggen. Zoiets leidt tot revolte.

Welnu, ik geloof dat genoeg academici beseffen hoe laat het is. Ik ben geen academicus, maar ik lees wel wat zij én anderen schrijven, het vraagt geen doctoraat om daar vervolgens je conclusies uit te trekken. Het is pijnlijk om te zien hoe men in de statistieken appelen met peren vergelijkt (zoals handelstatistieken) of hoe men voorstellen doet die ons over een paar jaar met hetzelfde probleem opzadelt (zoals eurobonds). Of bijvoorbeeld hoe VoxEU op 4 september droog vier artikels plaatst over anti-dumpingmaatregelen waarin, wanneer je de moeite doet ze allemaal te lezen, Europa als de grote kneus overkomt, allicht de reden dat deze artikels wél tegelijk uitkomen maar géén algemene conclusie krijgen.

Zij die zich vandaag gegijzeld voelen door dit systeem hebben thans nu meer dan ooit de kans hun gedacht te spreken. En als een aantal academische hoofden moeten rollen, dan zal dat de prijs zijn voor de bevrijding van iedereen, óók de academici die vandaag noodgedwongen over eierschalen moeten lopen.

En voor wie, vraag ik je? Een corrupt Wall Street, een bankroet IMF en een parasitaire Europese Unie?

Ik heb zo onderhand genoeg gehad van dit Stockholmsyndroom, tijd dat iedereen eens durft te zeggen hoe het precies zit.

3 Responses to “Het academisch Stockholmsyndroom van een falend systeem”

  1. Dirk
    4 september 2011 at 22:08 #

    Hmmmm, eventjes een kleine nuance : we hebben geen Europese Grondwet. Dat willen ze nl niet ‘echt’. We hebben wel een Verdrag va Lissabon in 2 versies… Eentje voor alleman, behalve Ierland en eentje voor Ierland behalve de rest. Voor de rest kan ik je alleen maar gelijk geven : de verkoop^van gebakken lucht zit in de lift :)

  2. Thierry Vanroy
    4 september 2011 at 22:35 #

    Ach, en Duitsland heeft al sinds het nazi-regime geen grondwet meer maar een ‘tijdelijke’ Verfassung. We weten inmiddels wel dat het Oude Continent het niet zo nauw neemt met wetten zolang de schaduwmechanismen de vrije hand krijgen. 😉

    En fijn u weer terug te zien, Dirk, heb uw blog gemist!

  3. Dirk
    5 september 2011 at 16:51 #

    Juist, een tijdelijke grondwet, maar ze zijn dan wel zo correct om er een ‘controlerende rechtbank’ aan vast te knopen. En daar heb je in EU nog het fluiten naar. Niet dat ze zich daar echt veel van zouden aantrekken, kijk maar naar hetgeen ‘ons’ parlement doet met de uitspraken ivm de splitsing van BHV en het ‘ongrondwettelijke’ verkiezingsbedrog…

Leave a Reply